Суди ноҳияи Вахш 
ПАРЧАМИ ДАВЛАТӢ ҲАМЧУН РАМЗИ АСОСИИ ДАВЛАТДОРӢ ДАР МУНОСИБАТҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ
Дар ҳуқуқи байналмилалӣ давлат аз се унсур иборат аст: мардум, ҳудуд ва ҳокимияти давлатӣ. Вале дар амалияи байналмилалӣ давлат бидуни рамзҳои давлатии худ (парчам, нишон ва суруди миллӣ) ҳамчун субъекти комилҳуқуқ шинохта намешавад. Аз ин рӯ, парчами давлатӣ рамзи асосии шиносоӣ ва рамзи ҳуқуқии давлат дар арсаи ҷаҳонӣ мебошад.
Парчами Ҷумҳурии Тоҷикистон 24 ноябри соли 1992 қабул гардида, бо дар Созмони Милалҳои Муттаҳид ба қайд гирифта шудааст. Аз 2 марти соли 1992 (рӯзи узвият дар СММ) то имрӯз парчами мо дар 193 кишвари узв ва дар зиёда аз 60 сафорату консулгарии Тоҷикистон дар хориҷа барафрохта шудааст.
Дар тамоми созмонҳои минтақавӣ – Созмони Аҳдномаи Амнияти Дастаҷамъӣ, Созмони Ҳамкории Шанхай, Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, Созмони Амният ва Ҳамкорӣ дар Аврупо, Ташкилоти Ҳамкории Иқтисодӣ ва дигарон – парчами Тоҷикистон ҳамчун рамзи баробарҳуқуқӣ истифода мешавад.
Дар Бозиҳои Олимпӣ (аз соли 1996), Бозиҳои Осиёӣ ва мусобиқаҳои ҷаҳониву минтақавӣ парчами Тоҷикистон то соли 2025 даҳҳо маротиба боло бардошта шудааст.
Дар низоми муосири ҳуқуқи байналмилалӣ парчами давлатӣ на танҳо унсури рамзӣ, балки унсури ҳатмии ҳуқуқии ташаккули эътирофи давлат ва иштироки ӯ дар муносибатҳои байналмилалӣ ба шумор меравад. Таҳлили муқоисавии санадҳои асосии ҳуқуқи байналмилалӣ собит менамояд, ки бе мавҷудияти парчами давлатии расман қабулшуда давлат қобилияти комилҳуқуқи субъекти ҳуқуқи байналмилалӣ пайдо карда наметавонад.
Аҳдномаи Монтевидео дар бораи ҳуқуқу вазифаҳои давлатҳо (1933), гарчанде бевосита калимаи «парчам»-ро зикр накунад ҳам, дар тафсири муосири Суди Байналмилалии Адолат ва доктринаи ҳуқуқи байналмилалӣ рамзҳои давлатиро (аз ҷумла парчамро) ҳамчун нишонаи бевоситаи «қобилияти дохил шудан ба муносибатҳо бо давлатҳои дигар» (моддаи 1, қисми г) эътироф кардааст.
Аҳдномаи Вена дар бораи ҳуқуқи аҳдҳои байналмилалӣ (1969) дар моддаи 20 ва замимаҳои маросимӣ истифодаи парчамро ҳангоми имзои аҳдномаҳо ва супурдани ҳуҷҷатҳои тасдиқ ҳатмӣ медонад, зеро маҳз парчам шахсияти ҳуқуқии намояндаи давлатро собит мекунад.
Аҳдномаҳои Женева (1949) ва Протоколи иловагии I (1977) парчамро дар замони низоъҳои мусаллаҳона ҳамчун воситаи асосии ҳифзи ашхоси осоишта ва объектҳои ғайринизомӣ мӯътабар медонанд ва истифодаи бадхоҳонаи парчами давлати рақибро (моддаи 38, 85) ҷинояти ҷангӣ эълон кардаанд.
Қатъномаи Ассамблеяи Генералии СММ A/RES/167(II) аз 20 октябри 1947 бори аввал тартиби барафрохтани парчамҳои миллӣ дар қароргоҳи СММ-ро муайян намуд ва онро нишонаи баробарҳуқуқии давлатҳо дар низоми ҷаҳонӣ қарор дод. Ниҳоят, Аҳдномаи соли 1994 дар бораи бехатарии кормандони СММ ва ходимони марбута парчамро ҳамчун унсури мустақими масунияти дипломатӣ ва ҳифзи байналмилалӣ эътироф карда, таҳқири онро ҷинояти байналмилалӣ донист.
Ҳамин тариқ, таҳлили комплексии санадҳои зикршуда ба хулосаи ягона оварда мерасонад, ки парчами давлатӣ дар ҳуқуқи байналмилалӣ аз рамзи оддӣ ба унсури ҳатмии конститутивӣ ва функсионалии давлатдорӣ табдил ёфтааст. Бе мавҷудияти парчами расман тасдиқшуда ва дар Созмони Милалҳои Муттаҳид ба қайд гирифташуда давлат наметавонад аҳдномаҳои байналмилалӣ бандад, дар созмонҳои ҷаҳониву минтақавӣ иштирок кунад, ҳуқуқи ҳифзи дипломатӣ дошта бошад ва ҳатто дар замони ҷанг аз ҳифзи ҳуқуқи байналмилалии башардӯстона бархӯрдор гардад.
Тоҷикистон ба аҳдномаҳои Чикаго (1944) дар бораи ҳавопаймоии шаҳрвандӣ, аҳдномаи Созмони Милалҳои Муттаҳид дар бораи ҳуқуқи баҳрҳо (1982) ва як силсила санадҳои дигар шомил аст, ки истифодаи парчами миллӣ дар киштиҳо, ҳавопаймоҳо ва воситаҳои дигари нақлиётро танзим мекунанд.
Аз ин рӯ, дар низоми ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳифзи ҳуқуқии парчами давлатӣ бояд на танҳо ҳамчун масъалаи дохилии шарафу ватандӯстӣ, балки ҳамчун уҳдадории ҳатмии байналмилалӣ баррасӣ гардад. Парчами давлатии Тоҷикистон на танҳо рамзи дохилии ифтихори миллӣ, балки унсури ҳатмии рамзи ҳуқуқии байналмилалии давлат аст. Бе парчам давлат дар ҷаҳон шинохта намешавад, аҳдномаҳо баста наметавонад ва манфиатҳои миллиашро ҳифз карда наметавонад.
Ҳифзи шарафу эътибори парчами давлатӣ вазифаи ҳар шаҳрванд, мақомот ва хизматчии давлатӣ – ҳам дар дохил ва ҳам дар хориҷи кишвар мебошад.
Тоҷикистон дар дунё бо парчами худ шинохта мешавад!
Бигзор парчами сурху сафеду сабзамон то абад дар тамоми гӯшаҳои ҷаҳон парафшон бошад!
ИСМАТУЛЛОЗОД МАЪРУФ – котиби суди ноҳияи Вахш.
